Saletra potasowa – przekleństwo i błogosławieństwo cywilizacji
21 maja 2020

Saletra potasowa – przekleństwo i błogosławieństwo cywilizacji

Post by Redaktor

Saletra potasowa – to nieorganiczny związek chemiczny, którego właściwa nazwa to azotan potasu – KNO3. Jest solą potasu i kwasu azotowego. W niewielkich ilościach występuje naturalnie w Chinach i Indiach jako minerał nitrokalit (saletra indyjska). Azotan potasu jest jednym z kilku związków będących źródłem azoty, łącznie określanych mianem saletr. Obecnie saletra potasowa stosowana jest przede wszystkim jako nawóz, dodatek do żywności (dodany do mięs reaguje z hemoglobiną nadając im różowy kolor), utleniacz w paliwach rakietowych oraz fajerwerkach. Jest także jednym z głównych składników czarnego prochu.

Pozyskiwanie saletry potasowej

W starożytnych Indiach producenci saletry potasowej pozyskujący ją z naturalnych złóż tworzyli kastę Nuniya. W traktacie Arthaśastra z IV w p.n.e. saletra potasowa jest opisywana jako broń generująca trujący dym. Około IX w. w Chinach wynaleziono czarny proch. W średniowieczu udoskonalono pochodzący z Chin proces oczyszczania azotanu potasu co umożliwiło wykorzystanie go do produkcji prochu i urządzeń wybuchowych. Choć początkowo złoża nitrokalitu znano jedynie na dalekim wschodzie od połowy XIXw rozpoczęto też eksploatowanie nowych złóż w Chile i Kalifornii. Przez stulecia głównym naturalnym źródłem azotanu potasu były osady krystalizujące się na ścianach jaskiń oraz guano nietoperzy. Tradycyjnie guano było źródłem saletry potasowej wykorzystywanym w Laosie do produkcji czarnego prochu do rakiet Bang Fai. Od 1903 r. azotan potasu przeznaczony do produkcji czarnego prochu produkowano na skalę przemysłową z kwasu azotowego za pomocą metody Birkeland – Eyde, w której utleniano azot z powietrza stosując łuk elektryczny. Podczas I Wojny Światowej połączono nowo wynalezioną metodę syntezy amoniaku z azotu i wodoru wynalezioną przez Habera i Boscha z procesem Ostwalda, Umożliwiając Niemcom produkcję kwasu azotowego na potrzeby wojny po odcięciu dostaw z Chile.

Zastosowania

Choć największą sławę saletra potasowa zdobyła jako składnik (utleniacz) czarnego prochu, gdzie aż do końca XIX w. zmieniała wyniki wojen, to od początków XX w. wraz z rosnącą populacją i potrzebami rolnictwa znalazła pokojowe zastosowanie jako jeden z najważniejszych nawozów sztucznych będąc źródłem dwóch najważniejszych makroelementów – potasu i azotu. Do początków XX w. azotan potasu był używany do otrzymywania kwasu azotowego, choć dzisiaj częściej ma miejsce odwrotny proces. Obecnie jest stosowany głównie do produkcji azotynu potasu służącego do nitrowania. Jest także wykorzystywana jako konserwant spożywczy – E252. Saletra potasowa jest także wykorzystywana w produkcji past do zębów.

Toksyczność saletry potasowej

Stosując saletrę potasową należy pamiętać, że będąc silnym utleniaczem działa drażniąco na skórę, oczy, drogi oddechowe i przewód pokarmowy. Saletra potasowa jest trująca – utlenia hemoglobinę, powodując powstanie methemoglobiny i nitrozohemoglobiny. Jej stosowanie może być groźne zarówno dla organizmów wodnych i lądowych, na szczęście w środowisku naturalnym dość szybko rozkłada się i jest przyswajana przez rośliny.

 

 

0 Comments

Leave a Comment